Στις 11 Απριλίου, το Climate Governance Initiative (CGI) Greece φιλοξένησε συζήτηση στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ Δελφών, με τίτλο Επενδυτική κινητοποίηση για την διακυβέρνηση της κλιματικής αλλαγής: Ο Ρόλος του Ιδιωτικού και Δημοσίου Τομέα (Navigating Climate Governance: A Public-Private Perspective). Στη συζήτηση συμμετείχαν ομιλητές από τον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα και από διεθνείς θεσμικούς φορείς και συζητήθηκε η αναγκαιότητα χρηματοδότησης επενδύσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Η συζήτηση συντονίστηκε από τη Μαρίνα Νιφόρου, Ιδρύτρια και Πρόεδρο του CGI Greece, με τους διακεκριμένους ομιλητές: Ekaterina (Katya) Gratcheva (Σύμβουλο για θέματα Κλίματος, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο), Sylvie Goulard (πρώην Αντιπρόεδρο της Τράπεζας της Γαλλίας, πρώην Ευρωβουλευτή και Συμπρόεδρος του International Advisory Panel on Biodiversity Credits), Maya Hennerkes (Διευθύντρια Στρατηγικής και Χρηματοοικονομικων Συστηματων για το Κλίμα και , Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης – ΕΤΑΑ), Λεωνίδας Κανελλόπουλος (Chief Sustainability Officer, Director of Corporate Affairs και εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ομίλου ΤΙΤΑΝ), Κωνσταντίνα Γαλλή (Εταίρο, Φορολογικών Υπηρεσιών ΕΥ Ελλάδος). Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην αναγκαιότητα προώθησης της συνεργασίας μεταξύ θεσμικών φορέων και εταιρειών για την εξασφάλιση χρηματοδότησης των απαραίτητων επενδύσεων για την πράσινη μετάβαση και για την τήρηση των δεσμεύσεων δράσης για το κλίμα, καθώς και τα βέλτιστα μέτρα πολιτικής για την περαιτέρω διευκόλυνση πράσινων επενδύσεων σε μεγάλη κλίμακα.
Βασικά συμπεράσματα
- Ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής και η προσαρμογή σε αυτή είναι ένα παγκόσμιο ζήτημα και, συνεπώς, απαιτεί μια διεθνή συλλογική προσέγγιση στη χάραξη πολιτικής, που δεν περιορίζεται στην Ευρώπη: Τα θέματα κλιματικής αλλαγής απαιτούν συντονισμένη δράση σε παγκόσμια κλίμακα, λαμβάνοντας υπόψη ιδιαίτερα την πορεία των αναδυόμενων αγορών όπου οι πιέσεις μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και διαχείρισης της κλιματικής αλλαγής είναι αντικρουόμενες.
- Η βιωσιμότητα απαιτεί γενναία χρηματοδότηση: Το επενδυτικό κενό για την επίτευξη των δεσμεύσεών μας όσον αφορά τη δράση για το κλίμα είναι 12 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μόνο στις αναδυόμενες αγορές, με το 80-90% των επενδύσεων να αναμένεται να προέλθει από τον ιδιωτικό τομέα. Χωρίς σταθερότητα και διαφάνεια στη χάραξη πολιτικών και άμεσα μέτρα για την προσέλκυση πράσινων επενδύσεων, η επίτευξη των δεσμεύσεων δεν θα είναι εφικτή.
- Η σωστή διακυβέρνηση είναι η βάση για την επίτευξη των κλιματικών στόχων: Οι άνθρωποι είναι η κινητήρια δύναμη αυτής της μαζικής αναδιοργάνωσης προς πράσινα επιχειρηματικά μοντέλα και πράσινη κατανάλωση. Στον ιδιωτικό τομέα, τα διοικητικά συμβούλια, ως θεματοφύλακες της εταιρικής στρατηγικής, οφείλουν να ηγούνται της ανάληψης δράσης για το κλίμα και της παρακολούθησης της απόδοσής της, προκειμένου να διασφαλιστεί ο σχεδιασμός της πράσινης μετάβασης, η παρακολούθηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και η βελτίωση των πολιτικών ESG.
Απόψεις για τη χρηματοδότηση της δράσης για το κλίμα στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο
Από μια διεθνή πολυμερή οπτική, η Ekaterina (Katya) Gratcheva (Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) υπογράμμισε την ανάγκη να λάβουμε υπόψη την παγκόσμια διασύνδεση των αλυσίδων εφοδιασμού για να υπερβούμε τον Ευρωκεντρισμό στο σχεδιασμό λύσεων για το κλίμα. Παρέχοντας στοιχεία από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, η κυρία Gratcheva σημείωσε ότι οι αναδυόμενες αγορές αναμένεται στο μέλλον να εκπέμπουν τα 2/3 των συνολικών παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου· το γεγονός αυτό απαιτεί σημαντικές επενδύσεις για την προσαρμογή των συστημάτων ενέργειας, οι οποίες δεν γίνονται επί του παρόντος. Το απόθεμα κεφαλαίου του ιδιωτικού τομέα δεν διοχετεύεται εκεί όπου απαιτείται για την μείωση των εκπομπών (αερίων του θερμοκηπίου).
«Ενώ τα αποθέματα κεφαλαίου του ιδιωτικού τομέα σε παγκόσμιο επίπεδο ανέρχονται σε εκατοντάδες τρισεκατομμύρια δολάρια, δεν διοχετεύονται σε τομείς που είναι απαραίτητοι για τη σημαντική μείωση των εκπομπών (αερίων του θερμοκηπίου). Για το λόγο αυτό, απαιτείται στενότερη συνεργασία της δημόσιας και της εταιρικής διακυβέρνησης .»
– Katya Gratcheva, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
Από την οπτική των περιφερειακών και θεσμικών επενδυτών, η Maya Hennerkes επεσήμανε τη δέσμευση της ΕΤΑΑ να παρέχει όχι μόνο κεφάλαια, αλλά και τεχνική βοήθεια για την ετοιμότητα και την ευαισθητοποίηση, με το 50% των επενδύσεων της ΕΤΑΑ να κατευθύνεται στην πράσινη χρηματοδότηση. Αυτή η ολιστική στρατηγική είναι σημαντική γιατί λαμβάνει υπόψη τα “διαφορετικά επίπεδα κατανόησης και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των κλιματικών κινδύνων, των κινδύνων βιωσιμότητας, των κοινωνικών κινδύνων και του πιο περίπλοκου τομέα της φύσης, ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.” Επισήμανε επίσης την κρίσιμη σημασία της ενσωμάτωσης των εκτιμήσεων των κλιματικών κινδύνων, ως μέρος της ορθής εταιρικής διακυβέρνησης. Για το λόγο αυτό, η ΕΤΑΑ συνεργάζεται με το δίκτυο εθνικών παραρτημάτων του Climate Governance Initiative σε όλο τον κόσμο.
«Όταν οι εταιρείες αρχίζουν να εξετάζουν την διακυβέρνησή τους λαμβάνοντας υπόψη θέματα κλίματος, αρχίζουν να σκέφτονται πολύ πιο στρατηγικά. Πολύ συχνά αυτό μεταφράζεται σε σχεδιασμό (πράσινης) μετάβασης και σε ανασχεδιασμό της διακυβέρνησής τους… Ως συνέπεια, βλέπουμε την υιοθέτηση καλύτερων πολιτικών ESG και πολιτικών για τα ορυκτά καύσιμα, την μέτρηση και τη στοχοθεσία των εκπομπών (αερίων του θερμοκηπίου). Η διακυβέρνηση είναι η ραχοκοκαλιά όλων αυτών.»
– Maya Hennerkes (ΕΤΑΑ)
Από την οπτική της ευρωπαϊκής εμπειρίας και μιας διευρυμένης εντολής για το κλίμα, πέρα από τις εκπομπές (αερίων του θερμοκηπίου), η κυρία Goulard (Συμπρόεδρος του International Advisory Panel on Biodiversity Credits) συζήτησε στόχους δημιουργίας νέων χρηματοοικονομικών μέσων για την προσέλκυση επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα στην αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, τόνισε ότι, πρέπει να εστιάσουμε στην μεγάλη εικόνα της κατάστασης στον πλανήτη μας, προκειμένου να αναλάβουμε άμεσα δράση και όχι να περιμένουμε μέχρι να έχουμε όλα τα δεδομένα. “Χρειαζόμαστε απλούς κανόνες, αλλά πρέπει επίσης να λαμβάνουμε υπόψη τον άνθρωπο, είτε αυτός βρίσκεται στο διοικητικό συμβούλιο, είτε εργάζεται ως υπάλληλος. Τα δεδομένα από μόνα τους δεν αρκούν για να κινητοποιήσουν για την ανάληψη δράσης για το κλίμα, ιδίως στην περίπτωση που η (πράσινη) μετάβαση είναι δύσκολη και εκδηλώνεται σημαντική αντίσταση σε αυτή.”
«Δεν θα πρέπει να μιλάμε μόνο για το κλίμα… θα πρέπει να εξετάσουμε και τη βιοποικιλότητα. Δεν είναι ότι κάποιος προσθέτει τη φύση [και τη βιοποικιλότητα] στο κλίμα… Οι επιστήμονες τα θεωρούν αυτά ενιαίο θέμα. Και αυτή η εστίαση στο ενιαίο θέμα μας επιτρέπει να εξετάσουμε πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η παραγωγή μας, οι μετακινήσεις μας, η ανθρώπινη δραστηριότητά μας, δεν θα βλάψει τον πλανήτη.»
– Sylvie Goulard (Συμπρόεδρος του International Advisory Panel on Biodiversity Credits )
Από την οπτική της διαμόρφωσης δημόσιων πολιτικών στην Ελλάδα, η Κωνσταντίνα Γαλλή (EY Ελλάδος) σημείωσε ότι, παρά τις συνεχείς οικονομικές δυσκολίες, το «πρασίνισμα» των δημοσίων πολιτικών κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, αν και παραμένει μια διαδικασία υπό εξέλιξη. Ανέλυσε τις δυνατότητες της φορολογικής πολιτικής στην παροχή τόσο θετικών όσο και αρνητικών κινήτρων στις επιχειρήσεις για να καταστήσουν τις δραστηριότητές τους φιλικότερες προς το κλίμα, αλλά τόνισε επίσης την ανάγκη επαγρύπνησης για τις παράπλευρες συνέπειες ορισμένων μέτρων: για παράδειγμα, ένας φόρος στα ορυκτά καύσιμα μπορεί να αποτελέσει αποτρεπτικό μέτρο χρήσης τους από τις επιχειρήσεις και, αρχικά, μια σημαντική συνεισφορά στα δημόσια έσοδα, αλλά πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι καθώς θα απομακρυνόμαστε από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων, τα δημόσια έσοδα θα μειωθούν δραστικά. Αυτές οι συνθήκες απαιτούν ρυθμιστικό μακροσχεδιασμό για το μετριασμό των οικονομικών επιπτώσεων.
«Η φορολογική πολιτική μπορεί να είναι ένα ισχυρό εργαλείο τόσο για τις κυβερνήσεις όσο και για τις εταιρείες. Πρέπει να θέσουμε προτεραιότητες και να λάβουμε υπόψη τον ευρύτερο αντίκτυπο των πράσινων φορολογικών πολιτικών στις επιχειρήσεις και την οικονομία γενικότερα.»
– Κωνσταντίνα Γαλλή, EY Ελλάδος
Από την οπτική των εταιριών, ο Λεωνίδας Κανελλόπουλος (Όμιλος ΤΙΤΑΝ) υπογράμμισε την ισχυρή δέσμευση για μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα τόσο του Ομίλου, όσο και της αλυσίδας αξίας του, αλλά τόνισε ότι πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη. Ανέφερε τις αβεβαιότητες σχετικά με τη νομοθεσία ή την τιμή του διοξειδίου του άνθρακα που δημιουργούν ένα δύσκολο επενδυτικό τοπίο για τις εταιρείες που επιθυμούν να αναπτύξουν πράσινες λύσεις. Περιγράφοντας την αγορά στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, ο κ. Κανελλόπουλος είπε ότι υπάρχει έλλειψη υποδομών για την αποθήκευση του δεσμευμένου (διοξειδίου του) άνθρακα και ανεπαρκής ζήτηση για πράσινα προϊόντα, σημειώνοντας ότι μια «πράσινη» πριμοδότηση θα ήταν καθοριστικής σημασίας για την ενθάρρυνση επενδύσεων στους τομείς αυτούς. Επίσης, επεσήμανε το έλλειμμα σε “πράσινες δεξιότητες” και ταλέντο, καθώς οι άνθρωποι είναι αυτοί που κάνουν τη διαφορά.
«Το κόστος που σχετίζεται με τη δέσμευση του (διοξειδίου του) άνθρακα είναι τεράστιο… δεν υπάρχει η απαιτούμενη ωριμότητα στο ρυθμιστικό πλαίσιο, ούτε μία αξιόπιστη ένδειξη όσον αφορά την «τιμή του (διοξειδίου) άνθρακα» στο μέλλον. Για να πραγματοποιηθούν οι αναγκαίες επενδύσεις, πρέπει να είμαστε σε θέση να προβλέψουμε τι πρόκειται να συμβεί όσον αφορά την τιμή.»
– Λεωνίδας Κανελλόπουλος, Όμιλος ΤΙΤΑΝ
To view the full recording of the panel on our YouTube, follow the link here.
